Dwie rzeczy mogą rosnąć razem bez związku przyczynowego.
W upalne dni rośnie sprzedaż lodów i liczba osób na basenach. Nie dowodzi to, że jedzenie lodów zmusza do pływania. Wspólna przyczyna, czyli upał, może wpływać na obie liczby.
Kiedy dwie wielkości zmieniają się razem, obserwujemy związek. Aby stwierdzić, że jedna powoduje drugą, trzeba więcej dowodów i sprawdzenia innych wyjaśnień. Sama zgodność wykresów nie pokazuje mechanizmu.
Zapytaj, co stałoby się po zmianie tylko jednej wielkości. Czy większa sprzedaż lodów zwiększyłaby liczbę pływaków przy tej samej temperaturze? Obserwacja wspólnego wzrostu nie odpowiada na to pytanie. Trzeba odróżnić proponowaną przyczynę od innych możliwości.
W deszczowe dni mogą wzrosnąć sprzedaż parasoli i gorących napojów. Możesz opisać ten wzorzec bez twierdzenia, że parasole powodują sprzedaż napojów. Korelacja nie wyklucza przyczyny, ale sama jej nie udowadnia.
Trzy pytania
- Co może wyjaśniać wzrost lodów i basenów?
- Czy korelacja oznacza, że nigdy nie ma przyczyny?
- Które zdanie jest ostrożniejsze?